Μαρίνα Αλεξανδρή
Η μία πηγή αγωνίας για την Αθήνα ενώπιον της σαρωτικής εισβολής στην Ουκρανία είναι η κλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης. Η δεύτερη αφορά το μεγάλο γεωπολιτικό κάδρο και τις νέες ισορροπίες ισχύος στην περιοχή – ισορροπίες, οι οποίες φέρνουν ντε φάκτο σε πρώτη γραμμή την Τουρκία και τις προθέσεις του Ταγίπ Ερντογάν.
Το σενάριο που κυκλοφόρησε και συζητήθηκε έντονα τα δύο τελευταία 24ωρα, ακόμη και εντός κυβέρνησης, είναι εκείνο που θέλει τον Βλαντιμίρ Πούτιν να δείχνει τον δρόμο και στον Ταγίπ Ερντογάν: Είναι το σενάριο που θέλει τον ρωσικό αναθεωρητισμό, με την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Ντονμπάς και την – κατά Πούτιν - «αποκατάσταση της γεωπολιτικής καταστροφής» στην Ουκρανία, να ενισχύει και τις αναθεωρητικές προθέσεις της Τουρκίας, ήτοι τις γνωστές βλέψεις της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ο σοβαρός προβληματισμός όμως στο υπουργείο Εξωτερικών και στους διπλωματικούς κύκλους, δεν αφορά μια άμεση επιχείρηση εφαρμογής του τουρκικού αναθεωρητισμού, αλλά την εξαιρετικά πιθανή – όπως χαρακτηρίζεται από διπλωματικούς παράγοντες – αναθέρμανση των σχέσεων της Αγκυρας με το ΝΑΤΟ.
Είναι μία κατεύθυνση προς την οποία ήδη δείχνει ο Ταγίπ Ερντογάν και επηρεάζει αρνητικά την Αθήνα για δύο λόγους.
Ο πρώτος είναι η ορατή προοπτική για αυξημένη ανοχή απέναντι στην Τουρκία από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνεργασία της Αγκυρας στην Μαύρη Θάλασσα και στα Στενά του Βοσπόρου για τις – όποιας εμβέλειας – νατοϊκές επιχειρήσεις. Κοινώς, υπάρχει ο φόβος πως οι δυτικοί εταίροι θα παραβλέψουν ακόμη περισσότερο την τουρκική προκλητικότητα έναντι της Ελλάδας και θα συνεχίσουν να «χαιδεύουν» τον Ερντογάν, στο όνομα της επιστροφής της Τουρκίας στην πλήρη νατοϊκή γραμμή.
Ήδη, ο ίδιος ο τούρκος πρόεδρος έδειξε πρόθεση να εκμεταλλευτεί την συγκυρία διαμηνύοντας πως «η Τουρκία δεν θα αποφύγει τις ευθύνες της, που απορρέουν από την θέση της στην συμμαχία».
Η δεύτερη πηγή ανησυχίας για την Αθήνα είναι μια ενδεχόμενη επιχειρησιακή αναβάθμιση της νατοϊκής δραστηριότητας στην περιοχή. Πρόκειται για σενάριο που δεν φαίνεται ισχυρό αυτή την στιγμή, εάν όμως οι εξελίξεις οδηγήσουν εκεί και δη με ενεργό συμμετοχή της Τουρκίας, τότε η Ελλάδα θα κληθεί να τηρήσει δύσκολες ισορροπίες σε ό,τι αφορά την χρήση της βάσης της Αλεξανδρούπολης από τους αμερικανούς.
Η εκδοχή αυξημένης τουρκικής προκλητικότητας, ενδεχομένως και επιθετικότητας μέσα στο πλαίσιο της ευρύτερης έντασης στην περιοχή, δεν αποκλείεται μεν αλλά η πιθανότητα δεν κρίνεται ισχυρή. Και τούτο διότι για τον Ταγίπ Ερντογάν προέχει, όπως τονίζουν έμπειροι διπλωμάτες, το κλείσιμο των ανοιχτών μετώπων της Τουρκίας – με Ισράηλ, ΗΑΕ και Αίγυπτο – την ώρα που ξαναμοιράζεται η ενεργειακή πίτα της περιοχής.
Μέχρι στιγμής, πάντως, ο τούρκος πρόεδρος δείχνει να παίρνει θέση για διαπραγμάτευση: Ισορροπεί, έστω και με πίεση, μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, επιχειρεί να διατηρήσει – φαινομενικά τουλάχιστον – γραμμή ουδετερότητας και, ουσιαστικά, διεκδικεί αναβάθμιση του γεωπολιτικού ρόλου της Τουρκίας στην επόμενη μέρα.
Εξ ου και ο ίδιος δήλωσε ότι «η Τουρκία υποστηρίζει την μάχη της Ουκρανίας να προασπίσει την εδαφικής της ακεραιότητα», αλλά ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος Ομέρ Τσελίκ έσπευσε να διαμηνύσει πως η Αγκυρα δεν έχει κανέναν σχεδιασμό για κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Εξ ου επίσης, η Αγκυρα «πάγωσε»και το αίτημα του ουκρανού πρέσβη να κλείσουν τα Στενά του Βοσπόρου για τα ρωσικά πολεμικά πλοία. «Θα αποτιμήσουμε την κατάσταση, θα εξετάσουμε το θέμα και θα αποφασίσουμε», δήλωσε ο Καλίν, την ώρα που η ρωσική στρατιωτική μηχανή είχε διαλύσει όλες τις υποδομές της Ουκρανίας και κινείτο ήδη προς το Κίεβο...
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου