Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΕΘΝΗ Πόσο κοντά βρίσκεται η ρήξη ΗΠΑ-Ευρώπης.;

ΑΝΔΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΚΗΣ 

Το καλοκαίρι του 1988 είχα δημοσιεύσει ένα άρθρο με τίτλο “Η Ευρώπη μπροστά στην προοπτική του ‘αποευρωπαϊσμού’ των ΗΠΑ” και το οποίο ανακάλυψα πρόσφατα κατά την εκκαθάριση αρχειακού υλικού. 

Όταν άκουσα την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα θεώρησα ότι οι βασικές ιδέες εκείνου του άρθρου μετά από 38 χρόνια, όχι μόνο δικαιώθηκαν αλλά έγιναν και κεντρική πολιτική της Ουάσινγκτον. 

Έχει σημασία να υπογραμμισθεί ότι εκείνο το άρθρο γράφτηκε την εποχή που η τότε ΕΟΚ ετοιμαζόταν για ένα ποιοτικό άλμα τεραστίων ποσοτικών διαστάσεων, τη συγκρότηση της “ενιαίας αγοράς” και πολύ πριν τη νομισματική ενοποίηση και τη δημιουργία του ευρώ. Όμως, είχε από τότε διαφανεί ότι η μεγέθυνση της ΕΟΚ με την ένταξη νέων κρατών-μελών και τη δρομολόγηση μιας συνεχώς αυξανόμενης εσωτερικής ενοποίησης θα ήταν απειλή για τις ΗΠΑ. 

 

Και όντως, η συγκρότηση της ενιαίας αγοράς, η μετεξέλιξη της ΕΟΚ σε Ευρωπαϊκή Ένωση και η υιοθέτηση του κοινού νομίσματος, του ευρώ, δημιούργησε την ισχυρότερη αγορά του κόσμου και ανέδειξε την ΕΕ στη μεγαλύτερη οικονομική δύναμη με βάση το ονομαστικό ΑΕΠ μέχρι το 2008-2011. Το 2008, το ΑΕΠ της ΕΕ είχε φτάσει τα 19,3 τρισεκατομμύρια δολάρια, δηλ. το 131% της οικονομίας των ΗΠΑ. Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 που πυροδοτήθηκε στις ΗΠΑ, τσάκισε την Ευρώπη και έτσι από το 2011 η Αμερική άρχισε να αναπτύσσεται με σαφώς ταχύτερους ρυθμούς. 

Η τότε ανάλυσή μου αφορούσε τις διαπιστώσεις ενός άρθρου της Herald Tribune με τίτλο “Στην Ασία και όχι στην Ευρώπη ανήκει το μέλλον” και μιας συνέντευξης του Χένρι Κίσινγκερ με τίτλο “Μεγάλες αλλαγές επέρχονται στις διεθνείς σχέσεις”. Αμφότερα -με μια σειρά δημογραφικών, οικονομικών, στρατηγικών και πολιτιστικών επιχειρημάτων που απευθύνονταν στο αμερικάνικο κοινό- προσπαθούσαν να υποδείξουν ότι το μέλλον των ΗΠΑ δεν είναι στην Ευρώπη, αλλά στην Ασία. Άλλωστε βρισκόμασταν 16 χρόνια μετά την προσέγγιση ΗΠΑ-Κίνας που είχε αρχίσει να ανοίγει την τεράστια παραγωγική της δυνατότητα και την αγορά της.  Από τα πολλά επιχειρήματα παραθέτουμε εδώ τα εξής:

 

  1. Οι στρατιωτικές δαπάνες των ΗΠΑ για την άμυνα της Ευρώπης ήταν τριπλάσιες από αυτές για την Ασία.
  2. Η Ευρώπη μετά την απώλεια των αποικιών της έπαψε να αποτελεί το οικονομικό κέντρο, το οποίο άρχισε να μεταφέρεται στη λεκάνη του Ειρηνικού.
  3. Στατιστικές προβλέψεις έκαναν λόγο πως σε 80 χρόνια, ήτοι περί το 2060, οι μη ευρωπαϊκής καταγωγής πολίτες των ΗΠΑ θα είναι πλειοψηφία.
  4. Η αφροαμερικάνικη μουσική και η κουλτούρα της “καλιφορνιοποίησης” του ελεύθερου κόσμου κυριαρχούν και
  5. Χαρακτηρίζονται “υστερικές” οι ευρωκεντρικές απόψεις των αμερικάνικων κύκλων της πολιτικής, της διανόησης και των μέσων ενημέρωσης. 

Αναλύοντας τα δύο εν λόγω ξένα άρθρα κατέληγα επισημαίνοντας ότι «η Ευρώπη πρέπει να συνειδητοποιήσει τις προοπτικές της, να ξεπεράσει τα πλέγματα του παρελθόντος, να επανεκτιμήσει τις σχέσεις ακόμη και μέσα από την προοπτική του αποευρωπαϊσμού των ΗΠΑ, στηριζόμενη στην αστείρευτη ιστορική εμπειρία της και στη δυναμική των λαών της που ευελπιστούν να παίξουν τον ρόλο τους στην ιστορία του 21ου αιώνα».  

Από τον Βανς στον Ρούμπιο

Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου στις 14 Φεβρουαρίου 2025, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς πραγματοποίησε μια ιδιαίτερα επιθετική ομιλία με κύριο μήνυμα πως η μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη δεν προέρχεται από τη Ρωσία ή την Κίνα, αλλά από το ίδιο της το εσωτερικό. Κατηγόρησε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι υποχωρούν από τις θεμελιώδεις αξίες τους, καταπατούν την ελευθερία του λόγου και φιμώσουν τις αντίθετες φωνές και τους πολιτικούς τους αντιπάλους. Είπε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιδεικνύουν αλαζονεία και «φοβούνται τους ίδιους τους ψηφοφόρους τους» και τους επέκρινε για την υιοθέτηση της woke κουλτούρας. 

Μεγάλη έμφαση έδωσε στη διαχείριση του μεταναστευτικού στην Ευρώπη, κάνοντας λόγο για «ανεξέλεγκτη μετανάστευση». Και κατέληξε επαναλαμβάνοντας τη σκληρή γραμμή της κυβέρνησης Τραμπ, τονίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει επιτέλους να αναλάβει την ευθύνη της δικής της ασφάλειας. Και ενώ όλα αυτά προκάλεσαν σύγκρυο στους Ευρωπαίους ηγέτες, ο Ντι. Τζέι. Βανς συνάντησε ιδιωτικά την ηγέτιδα του γερμανικού ακροδεξιού κόμματος AfD, Αλίς Βάιντελ…

Για τις ΗΠΑ η ανεξέλεγκτη μετανάστευση στην Ευρώπη μουσουλμανικών πληθυσμών από την Ασία και την Αφρική  αποτελεί κρίσιμο ζήτημα ασφαλείας, διότι μπορεί να οδηγήσει στην κοινωνική αποσταθεροποίηση και την πολιτισμική νόθευση, και κυρίως τις πολιτικές ηγεσίες στην διολίσθηση σε μια παθητική και επικίνδυνη ανεκτικότητα. Άλλωστε η Ευρώπη δεν είναι μόνο το κάστρο στον Ατλαντικό, αλλά και η προβολή της αμερικάνικης ισχύος στηνΕυρασία..

 

Ο υπουργός Εξωτερικών και Σύμβουλος Ασφαλείας Μάρκο Ρούμπιο, με φόντο την Ακρόπολη χρωματισμένη από το αττικό δειλινό, εξέφρασε πρόσφατα τη λύπη του για την παρακμή της Ευρώπης, την αποτυχία αντιμετώπισης της μαζικής μετανάστευσης και την ιεράρχηση της «παγκόσμιας κοινότητας» έναντι του εθνικού συμφέροντος.

Όρισε τον δυτικό πολιτισμό σαν μια κληρονομιά από την Αρχαία Ελλάδα που φθάνει στη  σύγχρονη Αμερική και ο οποίος συνίσταται στην ατομικότητα, την ακούραστη φιλοδοξία, την τολμηρή εξερεύνηση, την εφευρετικότητα, το καθήκον και τον ηρωισμό!..  και προειδοποίησε όμως ότι  κινδυνεύει με «ατροφία, υποτέλεια και παρακμή»  γιατί είναι αμήχανος με το παρελθόν του και γιατί ντρέπεται γι΄ αυτόν. Κατέληξε πως οι Αμερικάνοι επέλεξαν την αδιαπραγμάτευτη επιδίωξη της εθνικής ισχύος και είπε επιτακτικά ότι «πρέπει να ανασυγκροτήσουμε τους θεσμούς και τις συμμαχίες μας».

H ομιλία Ρούμπιο

Η αλήθεια είναι ότι  ξένοι και Έλληνες πολιτικοί ασελγούν επί του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού στο επίπεδο της παραποίησής του στην λεγόμενη δυτική εκδοχή, καθώς ελάχιστοι Έλληνες διανοούμενοι δεν μπόρεσαν να αποδομήσουν αυτό το αφήγημα. Μάλλον εξαίρεση αποτελούν η Αλεξάνδρα Δεληγιώργη και ορισμένοι ακόμη. Αλλά η φωνή τους δεν έφτασε έξω…

Ο ιστορικός Αντώνης Λιάκος σε άρθρο του για την ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα εξήγησε πως «οι προηγούμενοι που είχαν μιλήσει για την Ακρόπολη αναζητούσαν το κάλλος, τον λόγο, την τελειότητα και τη δημιουργική δύναμη του πολιτισμού ο Ρούμπιο ανακαλύπτει τον θυμό, με την αρχαία σημασία της λέξης ως το πάθος, η υπερηφάνεια, η φιλοδοξία, η αγωνιστικότητα, η επιθυμία για διάκριση και υπεροχή. Η αφήγηση της δυτικής υπεροχής χρειάζεται πλέον μια αφήγηση δυτικής θυματοποίησης. Είναι μια ρητορική επανακατάκτησης της Αμερικάνικης ηγεμονίας».

Ο Λιάκος επισημαίνει κλείνοντας ότι ο Ρούμπιο συρρικνώνει την οικουμενικότητα της παρέμβασης της Ευρώπης στην ιστορία της ανθρωπότητας και εμφανίζει πλέον τη Δύση όχι ως «φορέα ενός μέλλοντος που θα γίνει κοινό σε ολόκληρη την ανθρωπότητα, αλλά ως ένα συγκεκριμένο πολιτισμό, με τη δική του γενεαλογία, τις δικές του αξίες, τα δικά του συμφέροντα και τους δικούς του ανταγωνιστές».

Το decoupling της Ευρώπης 

Η κατακλείδα του δικού μου άρθρου του ’88 ήταν για τις δυνατότητες της Ευρώπης. Μέχρι πρότινος δεν τα πήγε και άσχημα. Από 12 μέλη έφτασε τα 27 και έχει ακόμη προοπτικές διεύρυνσης. Από ΕΟΚ έγινε Ευρωπαϊκή Ένωση με δικό της νόμισμα παρά της αλλεπάλληλες τρικλοποδιές των Αμερικάνων και αποτελεί το δεύτερο αποθεματικό νόμισμα στον κόσμο με σταθερό το 20%. Τώρα, αντιμετωπίζει δομικά προβλήματα (άμυνα, ενέργεια, ανταγωνιστικότητα, μεταναστευτικό κ.ά.) που αναμφίβολα δημιουργούν μια επείγουσα κρισιακή κατάσταση. Όμως, ιστορικά έχει αποδειχθεί ότι κρίσεις είναι αυτές που δίνουν ώθηση στο ευρωπαϊκό εγχείρημα. 

 

H EE έχει εισέλθει – παρά τα επιφαινόμενα και τις τακτικές υποχωρήσεις έναντι του αμερικάνικου dictat – σε μια φάση αποσύνδεσης (decoupling) έναντι των άλλων τριών μεγάλων (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία). Πρόκειται για μια διαδικασία αργή, αλλά δομική σε όλες της τις διαστάσεις (γεωπολιτική, άμυνα, ενέργεια, αγορές). Προφανώς με άλλες ηγεσίες στις Βρυξέλλες και στις κύριες χρηματοδότριες χώρες τα πράγματα θα πήγαιναν πιο γρήγορα και με καλύτερο τρόπο. Αλλά αυτούς έχουμε…

Η ψυχική ρήξη μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού έχει διαφανεί από την αρχή αυτού του αιώνα και το ρήγμα συνεχώς διογκώνεται. Η μεν λευκή Αμερική που έζησε τους δύο προηγούμενους αιώνες με ένα πολιτισμικό πλέγμα έναντι της Ευρώπη, φέρει στο DNA της το ταξικό τραύμα έναντι των Ευρωπαίων αριστοκρατών των λούμπεν ευρωπαϊκών πληθυσμών που δραπέτευσαν στη γη της ελευθερίας. Η γηραιά Ευρώπη φέρει επίσης το τραύμα της ανεξαρτησίας των αποίκων της και κυρίως τη ζήλια για τα επιτεύγματά τους. Η οριστική ρήξη μοιάζει αναπόφευκτη… ίσως και να πλησιάζει χρονικά.  

https://slpress.gr/diethni/poso-konta-vrisketai-i-rixi-ipa-evropis/ 

 

 

 

 

 

 

 


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου