Η απερχόμενη επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας καταγγέλλει ότι στην Ελλάδα σημειώθηκε η πιο απροκάλυπτη απόπειρα εκφοβισμού κατά τη διάρκεια της θητείας της.
Οι τρεις εισαγγελείς που ερευνούν τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η σύγκρουση με τον Άρειο Πάγο, οι 11 βουλευτές και η προειδοποίηση ότι ο θεσμός κινδυνεύει να εξοντωθεί επειδή κάνει τη δουλειά του.
Η πολιτική κληρονομιά που αφήνει η Κοβέσι και ο νέος πονοκέφαλος του Κυριάκου Μητσοτάκη
Η ΠΥΘΙΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ
Αναγνώστριες και αναγνώστες μου.
Συντρόφισσες και σύντροφοι.
Θα σας πω σήμερα μια ιστορία που, εάν βρισκόμουν στο Μέγαρο Μαξίμου, θα με έκανε να χάσω τον ύπνο μου. Και επειδή γνωρίζω πόσο αρέσει στον Κυριάκο Μητσοτάκη να μιλά για το κράτος δικαίου, την ευρωπαϊκή κανονικότητα και τον σεβασμό στους θεσμούς, θα του πρότεινα να διαβάσει πολύ προσεκτικά την τελευταία μεγάλη συνέντευξη της Λάουρα Κοβέσι στο Politico. Διότι η γυναίκα που ολοκληρώνει αύριο, 30 Οκτωβρίου, την επταετή θητεία της στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αποφάσισε να αποχαιρετήσει το αξίωμά της αφήνοντας πίσω της μια καταγγελία που αποτελεί πραγματικό πολιτικό κόλαφο για την Ελλάδα. Η πιο απροκάλυπτη απόπειρα εκφοβισμού της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, σε ολόκληρη την επταετή θητεία της, σημειώθηκε στη χώρα μας! Το είπε καθαρά στη δημοσιογράφο Νεκταρία Σταμούλη. Και επειδή η Κοβέσι έχει αντιμετωπίσει κυβερνήσεις, ισχυρούς επιχειρηματίες, κυκλώματα οργανωμένης απάτης και πολιτικές πιέσεις από διάφορες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αντιλαμβάνεστε τι σημαίνει να επιλέγει ειδικά την Ελλάδα για να περιγράψει την πιο κραυγαλέα περίπτωση εκφοβισμού που συνάντησε.
Κρατήστε τη συγκεκριμένη καταγγελία. Διότι πίσω της βρίσκεται μια ολόκληρη ιστορία που εξελίχθηκε τους τελευταίους μήνες, με επίκεντρο τους τρεις Έλληνες εντεταλμένους Ευρωπαίους εισαγγελείς που χειρίζονται κρίσιμες υποθέσεις, μεταξύ των οποίων και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η Πόπη Παπανδρέου, η Χαρίκλεια Θάνου και ο Διονύσης Μουζάκης είχαν εξασφαλίσει από το Κολλέγιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας απόφαση ανανέωσης της θητείας τους για πέντε χρόνια. Μόνο που το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου αποφάσισε τον περασμένο Μάιο να ανανεώσει τις θητείες τους για μόλις δύο χρόνια. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αντέδρασε, προσέφυγε και τελικά η Διοικητική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου απέρριψε την προσφυγή ως απαράδεκτη, με ψήφους 72 έναντι 10, για λόγους που αφορούσαν στο δικαίωμα υποβολής της. Μια θεσμική διαμάχη που η Κοβέσι χαρακτηρίζει πλέον απόπειρα εκφοβισμού. Και αναρωτιέμαι πόσο εύκολο θα είναι για το κυβερνητικό επιτελείο να διαχειριστεί αυτή τη δημόσια καταγγελία, την ώρα που η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ εξακολουθεί να απασχολεί τη Δικαιοσύνη.
Η επιστολή στην Κομισιόν και οι αποφάσεις που ενόχλησαν την Κοβέσι
Θα σας θυμίσω και μια λεπτομέρεια που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σήμερα. Στις 22 Μαΐου, η Κοβέσι είχε απευθυνθεί επισήμως στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καταγγέλλοντας ελληνικές νομοθετικές και δικαστικές αποφάσεις που, κατά την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, επηρέαζαν αρνητικά την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα του θεσμού στη χώρα μας. Στο επίκεντρο βρισκόταν τόσο η υπόθεση των τριών εισαγγελέων όσο και η τροποποίηση του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για ειδική διαδικασία σε κακουργήματα που αφορούν βουλευτές.
Προσέξτε τώρα το πραγματικά σοβαρό στοιχείο. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε θέσει επισήμως ζήτημα συμμόρφωσης της Ελλάδας με την υποχρέωση καλόπιστης συνεργασίας που προβλέπουν οι ευρωπαϊκές συνθήκες. Δεν μιλάμε, λοιπόν, για μια προσωπική αντιπάθεια της Κοβέσι προς την ελληνική κυβέρνηση. Μιλάμε για μια θεσμική σύγκρουση που έφτασε μέχρι την Κομισιόν και αφορά στη δυνατότητα των Ευρωπαίων εισαγγελέων να συνεχίζουν τις έρευνές τους χωρίς εμπόδια.
Και τώρα που η Κοβέσι αποχωρεί, επαναφέρει το θέμα με τον πιο ηχηρό τρόπο. Σαν να θέλει να αφήσει έναν τελευταίο φάκελο πάνω στο τραπέζι των Βρυξελλών, υπενθυμίζοντας ότι οι εκκρεμότητες της Ελλάδας δεν εξαφανίζονται επειδή αλλάζει ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ, οι 11 βουλευτές και η απάντηση στους πολιτικούς που την κατηγορούσαν
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχουν όσα είπε για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Διότι η Κοβέσι αποφάσισε να απαντήσει ευθέως σε εκείνους που αμφισβήτησαν τους χειρισμούς της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες είχαν πολιτικές σκοπιμότητες.
Θυμίζω ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε ζητήσει την άρση ασυλίας 11 βουλευτών, ενώ τελικά τέσσερις από αυτούς παραπέμφθηκαν σε δίκη. Η διαφορά ανάμεσα στους δύο αριθμούς αποτέλεσε αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης, με επικριτές της Κοβέσι να μιλούν για βιαστικούς χειρισμούς. Η απάντησή της ήταν κατηγορηματική. Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν υπήρξε λάθος. Η άρση ασυλίας, εξήγησε, αποτελεί διαδικαστική προϋπόθεση για την έρευνα και τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων, όχι απόφαση για την ενοχή ενός βουλευτή.
Και εδώ έρχεται η πολιτικά πιο ενοχλητική αποστροφή της συνέντευξης. Η Κοβέσι κατήγγειλε ότι ο θόρυβος γύρω από τις έρευνες χρησιμοποιήθηκε για να παρουσιαστεί η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ως ένας θεσμός που παρεμβαίνει στην πολιτική ζωή, αντί να συζητηθεί η πραγματική διάσταση των υποθέσεων.
Με απλά λόγια, η Κοβέσι κατηγορεί πολιτικούς παράγοντες ότι επιχείρησαν να μετατρέψουν τον ελεγχόμενο σε κατήγορο και τον εισαγγελέα σε απολογούμενο.
Και επειδή η κυβέρνηση έχει επενδύσει ιδιαίτερα στο επιχείρημα ότι οι ευρωπαϊκές έρευνες αποκτούν πολιτικό χαρακτήρα όσο πλησιάζουν οι εκλογές, θα σας πρότεινα να κρατήσετε και την απάντηση που έδωσε η απερχόμενη Ευρωπαία εισαγγελέας. Η δουλειά των εισαγγελέων, είπε, είναι να ελέγχουν εάν οι έντιμοι αγρότες αποκτούν πρόσβαση στα ευρωπαϊκά χρήματα. Όχι να προσαρμόζουν το χρονοδιάγραμμα των ερευνών στις ανάγκες των πολιτικών εκστρατειών.
Και υπενθύμισε κάτι που συχνά χάνεται μέσα στις κομματικές αντιπαραθέσεις. Τα χρήματα των αγροτικών επιδοτήσεων κατέληξαν, σύμφωνα με τα ευρήματα των ερευνών, και σε ανθρώπους που εμφανίζονταν ψευδώς ως αγρότες, χρηματοδοτώντας πολυτελείς διακοπές και ακριβά αυτοκίνητα. Την ίδια ώρα πραγματικοί παραγωγοί στερούνταν πόρους που προορίζονταν για εκείνους.
Οι πολιτικοί, η ανεξάρτητη Δικαιοσύνη και η προειδοποίηση που ξεπερνά την Ελλάδα
Υπάρχει, όμως, και κάτι ακόμη που θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό. Η Κοβέσι αναφέρθηκε με ιδιαίτερη αυστηρότητα σε πολιτικούς οι οποίοι δηλώνουν υπέρμαχοι μιας ανεξάρτητης και αποτελεσματικής Δικαιοσύνης, μέχρι τη στιγμή που οι έρευνες πλησιάζουν τον δικό τους κύκλο. Τότε, όπως περιέγραψε, αρχίζουν οι καταγγελίες περί καταχρηστικών εισαγγελικών ενεργειών, πολιτικής ατζέντας και αμφισβήτησης της χρησιμότητας του ίδιου του θεσμού.
Και επειδή εδώ στην Ελλάδα ακούμε συχνά μεγαλοστομίες για τον σεβασμό στη Δικαιοσύνη, θα είχε ενδιαφέρον να δούμε ποιοι θα σπεύσουν να απαντήσουν στη συγκεκριμένη παρατήρηση. Διότι ο πραγματικός σεβασμός στους θεσμούς δοκιμάζεται όταν οι αποφάσεις και οι έρευνές τους προκαλούν πολιτική δυσφορία. Στα εύκολα όλοι εμφανίζονται θεσμικοί.
Η Κοβέσι περιέγραψε, παράλληλα, ένα γενικότερο ευρωπαϊκό πρόβλημα. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα έπρεπε να διαθέτει 230 Ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς, αλλά η χρηματοδότηση επαρκεί για μόλις 180. Στην Πολωνία υπηρετούν 15 αντί των 24 που είχαν συμφωνηθεί. Και η αναθεώρηση του ευρωπαϊκού κανονισμού, η οποία θα μπορούσε να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα του θεσμού, εξακολουθεί να καθυστερεί.
Η προειδοποίησή της είναι σαφής. Ένας ανεξάρτητος ελεγκτικός μηχανισμός μπορεί να αποδυναμωθεί χωρίς να χρειαστεί να καταργηθεί. Αρκεί να περιοριστούν οι πόροι του, να καθυστερήσουν οι κρίσιμες αποφάσεις και να πολλαπλασιαστούν τα διοικητικά εμπόδια.
Η Κοβέσι φεύγει, οι φάκελοι μένουν και ο Μητσοτάκης έχει έναν καινούργιο πονοκέφαλο
Και τώρα ερχόμαστε στην επόμενη ημέρα. Η θητεία της Λάουρα Κοβέσι ολοκληρώνεται αύριο, 30 Οκτωβρίου, και από την 1η Νοεμβρίου την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αναλαμβάνει ο Γερμανός Άντρες Ρίτερ, ο οποίος έχει ήδη υπηρετήσει ως αναπληρωτής της.
Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό πολιτικό ενδιαφέρον. Η αποχώρηση της Κοβέσι δεν σημαίνει ότι τελειώνουν οι έρευνες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ούτε ότι κλείνουν οι θεσμικές εκκρεμότητες με την Ελλάδα. Ο επόμενος επικεφαλής παραλαμβάνει μια υπηρεσία με ανοιχτές υποθέσεις, μια καταγεγραμμένη σύγκρουση με ελληνικές αρχές και μια επίσημη επιστολή προς την Κομισιόν για την ανεξαρτησία των Ευρωπαίων εισαγγελέων.
Και επειδή πλησιάζουμε προς την εκλογική χρονιά του 2027, έχω την εντύπωση ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα ήθελε να έχει όσο το δυνατόν λιγότερα ανοιχτά μέτωπα με ευρωπαϊκούς θεσμούς. Μόνο που η Κοβέσι, λίγο πριν παραδώσει τα κλειδιά του γραφείου της, φρόντισε να υπενθυμίσει ότι οι δικαστικές υποθέσεις έχουν τη δική τους διαδρομή, ανεξάρτητα από τους πολιτικούς υπολογισμούς.
Θα σας πω, λοιπόν, τι κρατώ από τη συγκεκριμένη ιστορία.
Η Λάουρα Κοβέσι φεύγει από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κατηγορώντας την Ελλάδα για την πιο απροκάλυπτη απόπειρα εκφοβισμού που αντιμετώπισε κατά την επταετή θητεία της. Πρόκειται για μια εξαιρετικά βαριά θεσμική καταγγελία, η οποία θα παραμείνει στο πολιτικό αρχείο της περιόδου Μητσοτάκη.
Και το ερώτημα που αποκτά ιδιαίτερη σημασία είναι τι θα συμβεί όταν ο νέος Ευρωπαίος εισαγγελέας αρχίσει να διαχειρίζεται τους φακέλους που του αφήνει η προκάτοχός του.
Διότι, αγαπημένοι μου, οι εισαγγελείς αλλάζουν. Οι δικογραφίες όμως δεν εξαφανίζονται μαζί με τους ανθρώπους που τις χειρίστηκαν.
Και κάτι τελευταίο.
Ο Μητσοτάκης μπορεί να σχεδιάζει ήδη την προεκλογική του εκστρατεία. Η Κοβέσι, όμως, φρόντισε να του αφήσει μια τελευταία υπενθύμιση: Οι ευρωπαϊκοί εισαγγελείς δεν λειτουργούν με το ημερολόγιο του Μεγάρου Μαξίμου.
https://periodista.gr
