Η κυβέρνηση επιμένει ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027, στο τέλος της τετραετίας. Η θέση αυτή επαναλαμβάνεται με σχεδόν απόλυτο τρόπο από τον πρωθυπουργό και το κυβερνητικό επιτελείο, σε μια προσπάθεια να εμπεδωθεί η εικόνα θεσμικής κανονικότητας και πολιτικής σταθερότητας. Ωστόσο, όπως συμβαίνει πάντοτε όταν μια κυβέρνηση εισέρχεται στον τελευταίο χρόνο της θητείας της, η εκλογολογία δεν σβήνει.
Αντιθέτως, ανακυκλώνεται, αναπροσαρμόζεται και τροφοδοτείται από τις δημοσκοπήσεις, την ακρίβεια, τα εσωκομματικά δεδομένα και τις κινήσεις των αντιπάλων.
Στην πραγματικότητα, τέσσερα είναι τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι της πολιτικής ανάλυσης. Δεν έχουν όλα την ίδια βαρύτητα ούτε την ίδια πιθανότητα. Αποτυπώνουν όμως τους υπολογισμούς, τις αγωνίες και τα διλήμματα που διαμορφώνονται στο πολιτικό σκηνικό.
Το πρώτο και ισχυρότερο σενάριο είναι αυτό που επισήμως υποστηρίζει η κυβέρνηση: εκλογές την άνοιξη του 2027. Πρόκειται για το θεσμικά καθαρότερο σενάριο. Επιτρέπει στον Κυριάκο Μητσοτάκη να εμφανιστεί συνεπής στη δέσμευση περί εξάντλησης της τετραετίας και να απορρίψει την κατηγορία του τακτικισμού. Στην κυβέρνηση θεωρούν ότι μια πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως ένδειξη πολιτικής ανασφάλειας, ιδίως εάν δεν συνοδεύεται από ένα ισχυρό θετικό αφήγημα.
Το δεύτερο σενάριο είναι οι εκλογές το φθινόπωρο του 2026. Αυτό είναι το μόνο πραγματικά πρόωρο σενάριο. Θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί εάν, μετά τον Δεκαπενταύγουστο και τη ΔΕΘ, οι μετρήσεις δείξουν ότι η Νέα Δημοκρατία διατηρεί καθαρό προβάδισμα και έχει πιθανότητες να διεκδικήσει εκ νέου την αυτοδυναμία. Σε αυτή την περίπτωση, το Μαξίμου θα μπορούσε να επιλέξει έναν αιφνιδιασμό πριν από έναν δύσκολο χειμώνα, κατά τον οποίο η ακρίβεια, το ενεργειακό κόστος και η κόπωση της κοινωνίας ενδέχεται να επιδεινώσουν το πολιτικό κλίμα.
Υπάρχει όμως και η αντίστροφη ανάγνωση. Μια φθινοπωρινή κάλπη δεν θα ήταν μόνο κάλπη ευκαιρίας. Θα μπορούσε να είναι και κάλπη άμυνας. Εάν στο κυβερνητικό επιτελείο διαπιστωθεί ότι η φθορά δεν ανακόπτεται και ότι οι κοινωνικές πιέσεις βαθαίνουν, τότε η επιλογή «πάμε τώρα, πριν δυσκολέψουν περισσότερο τα πράγματα» θα μπορούσε να αποκτήσει βαρύτητα. Αυτό, βεβαίως, θα σήμαινε ότι η κυβέρνηση εγκαταλείπει την κεντρική της γραμμή περί σταθερότητας, με ό,τι συνεπάγεται πολιτικά μια τέτοια μετατόπιση.
Το τρίτο σενάριο τοποθετεί τις εκλογές τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο του 2027. Είναι ίσως το πιο βολικό ενδιάμεσο σενάριο. Δεν θα παρουσιαστεί ως πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, αλλά ως φυσική ολοκλήρωση του κυβερνητικού κύκλου. Δίνει στην κυβέρνηση χρόνο να ξεδιπλώσει μέτρα, να αξιοποιήσει τη ΔΕΘ, να επιχειρήσει ανασύνταξη και να φθάσει στην κάλπη χωρίς να μοιάζει ότι αιφνιδιάζει. Ταυτόχρονα, δεν αφήνει την προεκλογική περίοδο να παραταθεί μέχρι το καλοκαίρι, με κίνδυνο νέων φθορών.
Το μειονέκτημα αυτού του σεναρίου είναι ότι η κάλπη του Μαρτίου ή του Απριλίου θα έρθει αμέσως μετά τον χειμώνα. Αν η ακρίβεια παραμείνει κυρίαρχο πρόβλημα, αν οι λογαριασμοί πιέσουν τα νοικοκυριά και αν η αντιπολίτευση καταφέρει να μετατρέψει τη δυσαρέσκεια σε πολιτικό ρεύμα, τότε η κυβέρνηση θα προσέλθει στις εκλογές σε μια στιγμή κατά την οποία η κοινωνική κόπωση θα είναι ακόμη νωπή.
Το τέταρτο σενάριο είναι οι εκλογές τον Ιούνιο του 2027. Θεωρητικά, είναι το σενάριο της πλήρους εξάντλησης του χρόνου. Πολιτικά, όμως, έχει τα περισσότερα ρίσκα. Όσο περισσότερο παρατείνεται η αναμονή, τόσο περισσότερο μεγαλώνει η φθορά. Η κυβέρνηση θα έχει τότε συμπληρώσει οκτώ χρόνια στην εξουσία, η αντιπολίτευση θα έχει περισσότερο χρόνο να ανασυνταχθεί, ενώ νέα κόμματα ή κινήσεις στα δεξιά και στο κέντρο θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εκλογική αριθμητική.
Το επιχείρημα υπέρ του Ιουνίου είναι ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να στήσει την αναμέτρηση πάνω στο δίλημμα της σταθερότητας, της ευρωπαϊκής παρουσίας της χώρας και της αποφυγής ακυβερνησίας. Το επιχείρημα κατά είναι ότι η πολιτική φθορά σπανίως μειώνεται με την αναμονή. Συνήθως βαθαίνει.
Καθοριστικό στοιχείο σε όλους τους υπολογισμούς είναι ότι η κυβέρνηση δεν έχει σήμερα κοινοβουλευτικό πρόβλημα. Η Νέα Δημοκρατία διαθέτει πλειοψηφία 156 βουλευτών. Άρα, οι εκλογές δεν επιβάλλονται από αριθμητική ανάγκη. Θα είναι πολιτική επιλογή. Και αυτή η επιλογή θα κριθεί από τρεις κυρίως παράγοντες: τη δημοσκοπική εικόνα της Νέας Δημοκρατίας, την ένταση της κοινωνικής δυσαρέσκειας και την κατάσταση της αντιπολίτευσης.
Η ακρίβεια παραμένει το πιο βαρύ φορτίο για την κυβέρνηση. Δεν είναι ένα ακόμη θέμα στην πολιτική ατζέντα. Είναι το θέμα που αγγίζει καθημερινά τα νοικοκυριά και μπορεί να μετατρέψει τη δυσαρέσκεια σε ψήφο διαμαρτυρίας. Παράλληλα, ζητήματα θεσμών, διαφάνειας και κρατικής αποτελεσματικότητας λειτουργούν σωρευτικά, ιδίως σε ένα εκλογικό σώμα που δεν έχει ακόμη αποφασίσει εάν θα επιβραβεύσει τη σταθερότητα ή θα τιμωρήσει τη φθορά.
Από την άλλη πλευρά, η αντιπολίτευση εξακολουθεί να εμφανίζεται κατακερματισμένη. Αυτό είναι το ισχυρότερο πολιτικό πλεονέκτημα της κυβέρνησης. Η Νέα Δημοκρατία μπορεί να υφίσταται φθορά, αλλά δεν είναι αυτονόητο ότι η φθορά αυτή μετατρέπεται αυτομάτως σε πλειοψηφικό εναλλακτικό ρεύμα. Το ερώτημα για το Μαξίμου δεν είναι μόνο πόσο πέφτει η Νέα Δημοκρατία. Είναι και ποιος μπορεί να την απειλήσει.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για τις πρόωρες εκλογές δεν αφορά μόνο την ημερομηνία. Αφορά τη στρατηγική. Αν η κυβέρνηση θεωρήσει ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της, θα επιμείνει στην άνοιξη του 2027. Αν δει ότι ο χρόνος γίνεται αντίπαλος, τότε το φθινόπωρο του 2026 θα επιστρέψει ως πραγματικό ενδεχόμενο. Αν αναζητήσει μια λύση ισορροπίας, ο Μάρτιος ή ο Απρίλιος του 2027 μοιάζει με την πιο πιθανή επιλογή.
Σε κάθε περίπτωση, η εκλογική εξίσωση δεν έχει ακόμη κλείσει. Το μόνο βέβαιο είναι ότι από εδώ και πέρα κάθε κυβερνητική κίνηση, κάθε δημοσκόπηση, κάθε εξαγγελία στη ΔΕΘ και κάθε εσωκομματική αναταραχή θα διαβάζεται μέσα από ένα ερώτημα: αν η χώρα πηγαίνει πράγματι σε εκλογές την άνοιξη του 2027 ή αν το ημερολόγιο της κάλπης έχει ήδη αρχίσει να γράφεται για νωρίτερα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου