οι οποίοι ανησυχούν πλέον όχι μόνο για την πολιτική τους επιβίωση και για το εάν θα είναι στην επόμενη βουλή, αλλά και για το εάν ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα συμπαρασύρει όλο το κόμμα στην αποδρομή του.
Η επιστολή των πέντε βουλευτών που δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ (Ζεμπίλης, Κατσανιώτης, Μπαραλιάκος, Οικονόμου, Παππάς), δεν ήταν μία συνήθης κίνηση, όπως οι παλαιότερες ομαδικές κοινοβουλευτικές ερωτήσεις για επιμέρους θέματα, αμφισβητούσε το πυρήνα και το θεμέλιο της διακυβέρνησης Μητσοτάκη που είναι το επιτελικό κράτος.
Και αυτό ανεξάρτητα από τις προθέσεις των εμπνευστών της και μέχρι πού είναι διατεθειμένοι να φθάσουν μετά την έντονη αποδοκιμασία τους από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο προσυνέδριο του Ναυπλίου. Εν ολίγοις οι βουλευτές είπαν ότι το επιτελικό κράτος απέτυχε και ευθύνεται για τα συμπτώματα παρακμής και του ζήτησαν να επιστρέψει σε ένα μοντέλο με μεγαλύτερη αυτόνομία των υπουργών και διασύνδεση με τους βουλευτές και την κομματική βάση. Ο Μητσοτάκης υπερασπίστηκε την αποσύνδεση του εκτελεστικού κράτους από κάθε μορφή λογοδοσίας λέγοντας τους ότι νομοθετική και εκτελεστική εξουσία είναι διακριτές. Στο σημείο που έχουν φθάσει τα πράγματα δεν μπορεί να κάνει και αλλιώς.
Την συγκεκριμένη επιστολή ήταν διατεθειμένοι να την υπογράψουν περισσότεροι βουλευτές. Επίσης, συμφωνούν με το περιεχόμενό της τα δύο τρίτα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται εκφράσεις όπως του συνήθως πειθήνιου Βασίλη Γιόγιακα, του προσεκτικού Μίλτου Χρυσόμαλλη, βολές όπως του Στέλιου Πέτσα και του Γιώργου Βλάχου, αλλά και η γενικότερη κινητικότητα μεταξύ των βουλευτών που σε ομάδες αναζητούν την επόμενη εκδήλωση διαμαρτυρίας. Πρόκειται για νέα συνθήκη που αντανακλά την πολιτική αποσταθεροποίηση του Μητσοτάκη και την αναζήτησή της επόμενης ημέρας εντός και εκτός ΝΔ.
Καθεστώς Μητσοτάκη όπως Ερντογάν ή Πούτιν
Ο Μητσοτάκης επιχείρησε μια συνολική νεοφιλελεύθερη ανασυγκρότηση της ελληνικής οικονομίας κοινωνίας και παράλληλα να διαμορφώσει ένα προσωποπαγές καθεστώς, τύπου Ερντογάν ή Πούτιν, με ορίζοντα περισσότερων τετραετιών. Συνάδει προς τούτο η συγκέντρωση της εκτελεστικής εξουσίας στο Μέγαρο Μαξίμου και σε ένα επιτελείο απόλυτα εξαρτημένο από τον Μητσοτάκη (για πρώτη φορά από τη Μεταπολίτευση στο υπουργικό συμβούλιο δεν υπάρχει προσωπικότητα με ευρύτερη εμβέλεια που να λαμβάνει υπόψη του ο πρωθυπουργός, του Νίκου Δένδια συμπεριλαμβανομένου), παράλληλα με τον απόλυτο έλεγχο της βουλής και της δικαιοσύνης, όπως επιβεβαίωσε η πρόσφατη διάταξη του εισαγγελέα Κωνσταντίνου Τζαβέλλα για τον ενταφιασμό της υπόθεσης των υποκλοπών – όπως και η συνεχιζόμενη προκλητική συγκάλυψη των Τεμπών.
Προϋπόθεση βέβαια ήταν η ταύτιση των ισχυρών κύκλων της οικονομικής ολιγαρχίας και η μετατροπή των ΜΜΕ και των δημοσκοπικών εταιρειών σε μέρος του προπαγανδιστικού μηχανισμού του Μεγάρου Μαξίμου. Ο πρωθυπουργος άσκησε την εξουσία του με έναν συνδυασμό θεσμικών και παρακρατικών μεθόδων που κατέληξε στην παραβίαση του πυρήνα του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Η θεσμικές παραβιάσεις και η συνολική απίσχναση, έχει σαν αποτέλεσμα να περιορίζεται η δημοκρατία στην εκλογή κάθε τέσσερα χρόνια της κυβέρνησης, μέσα από την χειραγώγηση της κοινής γνώμης και την εμπέδωση της αντίληψης ότι “δεν υπάρχει τίποτε μετά τον Μητσοτάκη”. Μέρος του σχεδιασμού ήταν η διάλυση και αποδόμηση της αντιπολίτευσης (με την συνολική τους αντιμετώπιση από τα επιθετικά ΜΜΕ και τον στρατό των πληρωμένων τρολς στο διαδίκτυο) για την οποία βέβαια έχουν τεράστιες ευθύνες τα ίδια τα κόμματα και κυρίως ο Αλέξης Τσίπρας, που απαξίωσε τον βασικό φορέα της Αριστεράς.
Τα γεγονότα εκδικούνται
Δεν ήταν μόνο τα τυχαία γεγονότα των Τεμπών, της αποκάλυψης των υποκλοπών και του τεράστιου σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ που ανέτρεψαν τον σχεδιασμό του Μητσοτάκη να περάσει στην ιστορία ως μακροβιότερος πρωθυπουργός (και ο Βενιζέλος του 21ου αιώνα), αλλά και η αποτυχία του οικονομικού του μοντέλου. Ακόμη και ο Ερντογάν ή ο Πούτιν έχουν εξισορροπήσει την δημοκρατική μείωση με την πραγματική οικονομική ανάπτυξη στις χώρες τους και την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης της πλειονότητας του πληθυσμού.
Με τον Μητσοτάκη παρότι η χώρα εισήλθε σταθερά σε περίοδο ανάπτυξης (σωρευτικά περί το 12% από το 2019), η πραγματική παραγωγική βάση έμεινε ίδια εάν δεν συρρικνώθηκε, το επίπεδο διαβίωσης της πλειονότητας του πληθυσμού υποβαθμίστηκε (όπως αποκαλύπτουν τα επίσημα στοιχεία και καταγράφουν οι μετρήσεις της υποκειμενικής φτώχειας), ενώ προέκυψαν νέες μορφές φτώχειας λόγω της υπερβολικής αύξησης των τιμών ενέργειας και της στεγαστικής κρίσης.
Ο Μητσοτάκης και το βασικό οικονομικό επιτελείο, είτε αδιαφόρησαν για το επίπεδο διαβίωσης του πληθυσμού, είτε απέτυχαν παταγωδώς. Η προκλητική συγκέντρωση πλούτου σε έναν περιορισμένο κύκλο επιχειρήσεων δεν διαχύθηκε μαγικά στην βάση της οικονομικής και κοινωνικής πυραμίδας. Δεν υπήρξαν χαρούμενοι ιδιοκτήτες που μοιράζουν τα κέρδη τους για να είναι ευτυχισμένοι οι εργαζόμενοι, όπως προέβλεπε με περισσή αφέλεια(;) ο Μητσοτάκης το 2019.
Η κυβέρνηση πάντως εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση, ώστε μέσω της επιδοματικής πολιτικής να κάνει συλλογικά ρουσφέτια για μεγάλες εκλογικές πελατείες (“η ανώτερη μορφή πελατειακού κράτους είναι το επιτελικό κράτος”), ενώ ανακάλυψαν νέες μορφές ρουσφετιών με την τριγωνική διαπλοκή δημοσίου, πολιτικών και ιδιωτικού τομέα.
Τον τελευταίο χρόνο οι μετρήσεις της κοινής γνώμης δείχνουν ότι η συντριπτική πλειονότητα αποδοκιμάζει το μοντέλο οικονομικής διακυβέρνησης, ενώ γίνεται συνείδηση σε ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού ότι τα σκάνδαλα και η οικονομική υποβάθμιση συνδέονται και τροφοδοτούν το ένα το άλλο.
Σε αποδρομή
Η επιστολή των πέντε βουλευτών και οι άλλες εκδηλώσεις αμφισβήτησης είναι ενδεικτική της αποδυνάμωσης του Μητσοτάκη ακόμη και μέσα στο κόμμα του. Η κριτική που του ασκούν πλέον ακόμη και συστημικά Μέσα Ενημέρωσης (παρά τα ραντεβού του Μητσοτάκη με τους ισχυρούς ιδιοκτήτες) είναι ενδεικτική της ευρύτερης πολιτικής αποσταθεροποίησης.
Μέχρι και πριν από έναν χρόνο η κριτική ήταν περιορισμένη σε ένα συστημικό συγκρότημα (κυρίως για το θέμα των υποκλοπών που αφορά προσωπικά τον ιδιοκτήτη) και σε περιφερειακά μέσα ενημέρωσης. Όσο για τους βουλευτές, δεν θα σκέπτονταν καν να στραφούν ευθέως κατά του αρχηγού και μόνο από τον φόβο των αντιποίνων. Τώρα διαπραγματεύονται μαζί του. Αφού του επέβαλαν να ανακοινώσει ότι οι υπόδικοι από τον ΟΠΕΚΕΠΕ θα είναι υποψήφιοι, τώρα του ζητούν να απομακρύνει τον Σκέρτσο και τους εξωκοινοβουλευτικούς και να συμπεριλάβει περισσότερους βουλευτές στον επόμενο ανασχηματισμό.
Η εικόνα του κομματικού μηχανισμού της ΝΔ εκπέμπει σήματα αποσύνθεσης. Στο πρόσφατο προσυνέδριο του Ναυπλίου στο οποίο συμμετείχε ο πρωθυπουργός και κορυφαίοι υπουργοί, παραβρέθηκαν περίπου 350 άτομα, εκ των οποίων καμία εκατοστή ήταν όσοι είχαν έλθει από την Αθήνα με τις συνοδείες τους. Στις εσωκομματικές διεργασίες που προηγήθηκαν για την ανάδειξη των διοικήσεων των τοπικών οργανώσεων που θα συμμετέχουν και στο Συνέδριο, σε ορισμένες περιοχές δεν έγιναν καθόλου εκλογές γιατί οι θέσεις ήταν όσες και οι υποψήφιοι. Σε αυτές μάλιστα διέπρεψε ο Γρηγόρης Δημητριάδης που δεν εγκαταλείπει το κομματικό παιχνίδι και θέλει να διαδραματίσει ρόλο στις εξελίξεις και στην διαδοχή.
Το Συνέδριο της ΝΔ στις 15-17 Μάϊου θα είναι στημένη φιέστα με τοποθετημένους συνέδρους για να αποθεώνουν τον αρχηγό. Το εάν θα πετύχει να δώσει μήνυμα ενότητας και ευρύτερης αποδοχής του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι αμφίβολο.
Ενδεικτικό της της αποσάθρωσης είναι ότι θα απουσιάζουν οι δύο πρώην πρόεδροι και πρωθυπουργοί, ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς – διαγραμμένοι “μεταφορικά ή κυριολεκτικά” από τον Κυριάκο. Παρομοίως, η άρνηση του Βαγγέλη Μεϊμαράκη να είναι πρόεδρος του Συνεδρίου. Οι δύο πρώην πρόεδροι, δίχως να είναι άμοιροι ευθυνών, εντούτοις ήταν οι βασικοί παράγοντες της αποδόμησης του Μητσοτάκη με την σκληρή και ευθύβολη κριτική που του άσκησαν για την απομάκρυνση από τον αξιακό πυρήνα της Δεξιάς αλλά και για τα εξωτερικά θέματα και για την θεσμική κρίση που επέφερε.
Στο ίδιο ευρύτερο πλαίσιο εντάχθηκε με καθυστέρηση ο Ευάγγελος Βενιζέλος που έκαψε ένα από τα τελευταία χαρτιά του Μητσοτάκη, την συνταγματική αναθεώρηση, με την οποία θέλει να φτιασιδώσει το μεταρρυθμιστικό του προφίλ. Στο απόγειο της ισχύος του ο Μητσοτάκης απέρριψε κάθε μοίρασμα ρόλων (και αντίστοιχη εκχώρηση εξουσίας) προς άλλους παράγοντες, βάζοντας απέναντι του ακόμη και τμήμα του ακραίου κέντρου, όπως δείχνει η μεταστροφή της Άννας Διαμαντοπούλου.
Θα ήταν πολύ πιο χρήσιμος ο Τσίπρας εάν συνέβαλε στη ενότητα του αριστερού χώρου, ή κάνοντας εγκαίρως την υπέρβαση για την ανασύσταση, αντί να στέκεται μετέωρος, διαλύοντας ότι έχει απομείνει από τον ΣΥΡΙΖΑ και αυξάνοντας την ένταση με το ΠΑΣΟΚ.
Ζοφερό τοπίο
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν την υποχώρηση της κυβέρνησης. Ακόμη και οι γαλαντόμες με το Μέγαρο Μαξίμου δημοσκοπικές της δίνουν μεταξύ 21%-23%. Αν αφαιρέσει κανείς το περιθώριο στατιστικού λάθους, είναι ακόμη πιο χαμηλά. Συνολική ανάκαμψη από παρόμοια θέση δεν έχει καταγραφεί και δεν προβλέπεται. Πιο πιθανό, αν και όχι βέβαιο, είναι να ακολουθήσει ανεξέλεγκτη κατάρρευση που θα συμπαρασύρει όχι μόνο τους προερχόμενους από το εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ (Πιερρακάκη, Φλωρίδη, Θεοδωρικάκο, Λιβάνιο κ.α.) αλλά και την παραδοσιακή ΝΔ.
Ενδεχόμενη μελλοντική διεκδίκηση της ηγεσίας από τον φιλόδοξο Κυριάκο Πιερρακάκη – που κινείται δραστήρια έχοντας τις ευλογίες του πρωθυπουργού, στήνει προσωπικό μηχανισμό και κάνει συμμαχίες με πολιτικούς οικονομικούς και μιντιακού παράγοντες – θα έχει σαν συνέπεια την διάσπαση της ΝΔ. Άλλωστε ο Σαμαράς αποσκοπεί στην συνολική επανατοποθέτηση της Δεξιάς παράταξης, μετά την μητσοτακική μετάλλαξη, με νέο φορέα.
Μία λύση στο απόλυτο αδιέξοδο που ο ίδιος έχει δημιουργήσει είναι να αποχωρήσει ο Μητσοτάκης από την ηγεσία του κόμματος πριν ή μετά τις εκλογές ώστε να ανοίξει ο δρόμος της διαδοχής στο εσωτερικό της ΝΔ και των συμμαχικών κυβερνήσεων στη πολιτική σκηνή. Δύσκολο, στον κλοιό σκανδάλων που έχει βρεθεί. Γίνεται πιο δύσκολο καθώς όλο και περισσότεροι παράγοντες λένε ότι “δεν μπορεί απλά να αποχωρήσει”.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου