Ανάλυση – Πόλεμος και Οικονομία: Το αόρατο κόστος που πληρώνει η Ελλάδα...

Ο «ελέφαντας στο δωμάτιο» είναι η φτώχεια – Fuel pass αντί για στρατηγική. Ενεργειακό σοκ και χαμηλά εισοδήματα: η τέλεια καταιγίδα για την ελληνική οικονομία

  Νίκος Παναγιωτόπουλος 

 

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή με επίκεντρο το ΙΡΑΝ  δεν είναι ένα μακρινό γεωπολιτικό επεισόδιο, επηρεάζει και την παγκόσμια οικονομία. Για την Ελλάδα μεταφράζεται άμεσα σε τιμές στην αντλία, σε λογαριασμούς ενέργειας και σε ένα ακόμη κύμα ακρίβειας που έρχεται να προστεθεί πάνω σε μια ήδη εξαντλημένη κοινωνία. Το ερώτημα δεν είναι αν θα επηρεαστούμε, αλλά πόσο βαθιά – και για πόσο.

Και εδώ εμφανίζεται ο πραγματικός «ελέφαντας στο δωμάτιο»: μια οικονομία χαμηλών εισοδημάτων που καλείται να απορροφήσει ένα σοκ υψηλού κόστους.

Η αλήθεια πίσω από την ενεργειακή κρίση

Η Ελλάδα δεν έχει ενεργειακή αυτονομία. Εξαρτάται σχεδόν πλήρως από εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αυτό σημαίνει ότι κάθε διεθνής κρίση μεταφέρεται αυτούσια στην οικονομία.

 Όταν:

1. το πετρέλαιο κινείται σε επίπεδα άνω των 100 δολαρίων
2. το φυσικό αέριο ανεβαίνει
3. και οι θαλάσσιες μεταφορές γίνονται ακριβότερες λόγω γεωπολιτικής έντασης

η Ελλάδα δεν απορροφά απλώς το σοκ — το μεγεθύνει.

Γιατί; Διότι η κατανάλωση βασίζεται σε εισαγόμενη ενέργεια, ενώ η παραγωγική βάση δεν επαρκεί για να εξισορροπήσει τις πιέσεις.

Ακρίβεια χωρίς αντίβαρο: Η ελληνική ιδιαιτερότητα

Σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, η αύξηση των τιμών συνοδεύεται – έστω μερικώς – από αυξήσεις μισθών ή κοινωνικές δικλείδες. Ενώ σε άλλα από τα υψηλά εισοδήματα, δηλαδή υπάρχουν άλλες αντιστάσεις.

Στην Ελλάδα συμβαίνει το αντίθετο:

1. οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί
2. η αγοραστική δύναμη διαρκώς υποχωρεί
3. η αποταμίευση είναι σχεδόν ανύπαρκτη

Το αποτέλεσμα είναι απλό και σκληρό: Ο Έλληνας δεν πληρώνει απλώς περισσότερα. Γίνεται φτωχότερος.

Και αυτή η φτωχοποίηση δεν είναι προσωρινή – είναι σωρευτική, μετά από χρόνια κρίσεων.

Το δεύτερο χτύπημα: Τουρισμός και αβεβαιότητα

Ο πόλεμος δεν πλήττει μόνο το κόστος ζωής. Αγγίζει και τον βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας: τον τουρισμό.

Οι επιπτώσεις είναι πολλαπλές:

1. αυξημένα κόστη μεταφορών
2. πιθανή κάμψη ζήτησης από βασικές αγορές
3. γεωπολιτική αβεβαιότητα στην ευρύτερη περιοχή

Η Ελλάδα μπορεί πρόσκαιρα να εμφανίζεται ως «ασφαλής επιλογή», αλλά σε συνθήκες γενικευμένης αστάθειας, το συνολικό ισοζύγιο γίνεται εύθραυστο.

Fuel pass: Ανακούφιση ή παράταση του προβλήματος;

Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, η κυβέρνηση επιλέγει ξανά τη λύση των επιδοτήσεων κατανάλωσης, με βασικό εργαλείο το fuel pass.

Πρόκειται για ένα μέτρο που:

1. δίνει άμεση οικονομική ανάσα
2. έχει γρήγορη εφαρμογή
3. μειώνει προσωρινά την κοινωνική πίεση

Ωστόσο, η ουσία είναι διαφορετική.

Το fuel pass:

1. δεν μειώνει τις τιμές των καυσίμων
2. δεν αλλάζει τη φορολογική επιβάρυνση
3. δεν ενισχύει τη μακροπρόθεσμη αγοραστική δύναμη

Είναι, στην πραγματικότητα, ένα εργαλείο διαχείρισης της κρίσης – όχι επίλυσής της.

Η συζήτηση που δεν ανοίγει ποτέ

Υπάρχει μια επιλογή που αποφεύγεται συστηματικά:

Η μείωση των έμμεσων φόρων στα καύσιμα

Στην Ελλάδα:

1. ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης είναι υψηλός
2. ο ΦΠΑ επιβαρύνει περαιτέρω την τελική τιμή

Μια ουσιαστική παρέμβαση θα μπορούσε να μειώσει άμεσα το κόστος για όλους.

Όμως:

1. έχει μεγάλο δημοσιονομικό κόστος όπως είναι διαμορφωμένος ο προϋπολογισμός
2. συγκρούεται με στρατηγικούς δημοσιονομικούς στόχους της κυβέρνησης για. Υπερπλεονάσμτα από έμμεσους φόρους
3. απαιτεί πολιτική διαπραγμάτευση

Και έτσι, παραμένει εκτός ατζέντας. Το μεγάλο λάθος της κυβέρνησης είναι ότι τα δημοσιονομικά έσοδα της χώρα έχουν σχεδιαστεί σε ένα ξεπερασμένο οικονομικό περιβάλλον. Η λογική του δούλεψε όσο μετά την οικονομική κρίση η προβλεπόταν μεγαλύτερη ανάπτυξη για την Ελλάδα σε σχέση με την υπόλοιπη ευρωζώνη, επομένως με μεγαλύτερους έμμεσους φόρους θα μπορούσε να γεμίζει τα ταμεία. Πλέον αυτός ο μηχανισμός δουλεύει σε βάρος της οικονομίας και των πολιτών.

Μια οικονομία χωρίς «μαξιλάρια»

Το βαθύτερο πρόβλημα είναι διαρθρωτικό.

Η ελληνική κοινωνία έχει ήδη περάσει:

1. μια δεκαετία μνημονίων
2. μια πανδημία
3. μια ενεργειακή κρίση
4. έναν επίμονο πληθωρισμό

Δεν υπάρχουν πλέον αποθέματα αντοχής. Κάθε νέα κρίση δεν ξεκινά από μηδενική βάση — προστίθεται πάνω στις προηγούμενες.

Δια ταύτα

Ο πόλεμος λειτουργεί ως επιταχυντής μιας ήδη εύθραυστης κατάστασης.

Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει απλώς μια ενεργειακή κρίση.
Αντιμετωπίζει μια κρίση αντοχής της ίδιας της οικονομίας της.

Το fuel pass προσφέρει στιγμιαία ανακούφιση, αλλά δεν αλλάζει την πραγματικότητα.

Όσο η πολιτική περιορίζεται σε επιδόματα και όχι σε δομικές παρεμβάσεις,
η χώρα θα συνεχίσει να κινείται σε έναν φαύλο κύκλο: διαχείριση κρίσεων, χωρίς πραγματική έξοδο από αυτές.

https://newpost.gr/eidiseis/analysi-polemos-kai-oikonomia-to-aorato-kostos-poy-plironei-i-ellada-o-elefantas-sto-domatio-einai-i-ftocheia-fuel-pass-anti-gia-stratigiki/