Παρασκευή, 6 Ιανουαρίου 2017

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Ποις ήταν - Που και Πως έζησε - 7 Ιανουαρίου...!!!

Ἐμὴ σε γλῶσσα Κήρυξ πῶς ἂν αἰνέσῃ,
Ὃν γλῶσσα Χριστοῦ γηγενῶν μείζω λέγει;
Μνήμη ἐβδομάτη Προδρόμου λάχεν αἰδοίοιο.

Ο τελευταίος και μεγαλύτερος από τους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης. Ονομάζεται «Πρόδρομος», γιατί με το κήρυγμα και με το έργο του εσήμανε τον ερχομό του Ιησού Χριστού και «Βαπτιστής», διότι βάπτιζε τους ανθρώπους στον Ιορδάνη ποταμό και εβάπτισε και τον Ιησού Χριστό. Το βάπτισμα του Προδρόμου ήταν μία συμβολική πράξη καθαρμού εκείνων, που πήγαιναν σ’ αυτόν να εξομολογηθούν, ήταν όμως και ο τύπος του βαπτίσματος του Ιησού Χριστού, γι’ αυτό και ο Ιωάννης έλεγε: «Εγώ μεν εβάπτισα υμάς εν ύδατι, αυτός βαπτίσει υμάς  εν Πνεύματι Αγίω» (Μάρκου α΄ 8).

Ο Ιωάννης (εξελληνισμένος τύπος του εβραϊκού ονόματος Γιοχανάν, που σημαίνει «παρά Θεώ εύρον χάριν») γεννήθηκε με θαυμαστό τρόπο από τον ιερέα Ζαχαρία και τη γηραιά Ελισάβετ. Ήταν συγγενής του Ιησού Χριστού από την πλευρά της μητέρας του και έξι μόλις μήνες μεγαλύτερός του. Έζησε ασκητικό βίο στην έρημο και δεν δίστασε να ελέγξει απερίφραστα και κατά πρόσωπο την αδικία και την ηθική υπόσταση των ανθρώπων της εποχής του. Αυτό έγινε αιτία να συλληφθεί και να φυλακισθεί από τον τοπάρχη της Ιουδαίας Ηρώδη Αντύπα, που συζούσε παράνομα με την Ηρωδιάδα, σύζυγο του αδελφού του Ηρώδη Φιλίππου. Η Ηρωδιάδα έπεισε την κόρη της Σαλώμη να ζητήσει την «κεφαλήν του Ιωάννου επί πίνακι» (Μάρκου στ΄25) ως δώρο γενεθλίων και ο Ηρώδης Αντύπας για να την ευχαριστήσει διέταξε τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη.
Ο  Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής είναι από τους δημοφιλέστερους αγίους στην Ελλάδα. Θεωρείται προστάτης και φύλακας της κουμπαριάς και των νοσούντων από ελονοσία. Το όνομά του αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα βαφτιστικά ονόματα και είναι παράγωγο πολλών επωνύμων. Μεγάλος αριθμός εκκλησιών και ξωκλησιών φέρουν το όνομά του, καθώς και εκατοντάδες οικισμοί. Η μνήμη του τιμάται από τον Χριστιανισμό έξι φορές τον χρόνο:
  • 7 Ιανουαρίου, Σύναξη του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου.
  • 24 Φεβρουαρίου, Α' και Β' Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του αγίου προφήτου, προδρόμου και βαπτιστού Ιωάννου.
  • 25 Μαΐου, Γ' Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του αγίου προφήτου, προδρόμου και βαπτιστού Ιωάννου.
  • 24 Ιουνίου, Γενέθλιον του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Την παραμονή της εορτής κυριαρχούν πυρολατρικά έθιμα (Φωτιές τ’ Αϊγιαννιού).
  • 29 Αυγούστου, Αποτομή της κεφαλής του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Η ημέρα θεωρείται πένθιμη και συνδέεται με αυστηρή νηστεία.
  • 23 Σεπτεμβρίου, Σύλληψις Τιμίου Προδρόμου.

Απολυτίκιο

Μνήμη δικαίου μετ’ εγκωμίων· σοι δε αρκέσει η μαρτυρία του Κυρίου Πρόδρομε· ανεδείχθης γαρ όντως και Προφητών σεβασμιώτερος, ότι και εν ρείθροις βαπτίσαι κατηξιώθης τον κηρυττόμενον. Όθεν της αληθείας υπεραθλήσας, χαίρων ευηγγελίσω και τοις εν Άδη, Θεόν φανερωθέντα εν σαρκί, τον αίροντα την αμαρτίαν του κόσμου, και παρέχοντα ημίν το μέγα έλεος.

Έθιμα

Στον Άγιο Πρόδρομο της Χαλκιδικής λαμβάνει χώρα το δρώμενο των Φούταρων. Την παραμονή των Φώτων νεαροί άντρες λένε τα κάλαντα μαζεύοντας κρέας, λουκάνικα και χρήματα και την ημέρα τ’ Αι - Γιαννιού χορεύουν στην πλατεία του χωριού. Όταν κάνουν διάλειμμα τρέχουν να πάρουν από ένα ρόπαλο και όταν ξαναμπαίνουν στο χορό πετούν τα ρόπαλα ψηλά, σφυρίζοντας με όλη τους τη δύναμη για να σηματοδοτήσουν το τέλος του εορταστικού Δωδεκαημέρου.
Στη Γαλάτιστα της Χαλκιδικής, το διήμερο των Φώτων και τ’ Άι - Γιαννιού αναβιώνουν τα έθιμα της καμήλας και του γάμου της Μανιώς. Και τα δυο έχουν ιστορικές ρίζες από την εποχή της Τουρκοκρατίας και αφορούν την απαγωγή μιας χριστιανής κοπέλας από τον γιο του τούρκου αγά και το τέχνασμα για να την αρπάξει ο αγαπητικός της και να την παντρευτεί, που δεν ήταν άλλο από το ομοίωμα μιας καμήλας στο οποίο κρύβει την αγαπημένη του μαζί με τους φίλους του που τον βοηθούν στο εγχείρημά του. Την ημέρα των Φώτων γίνεται η αναπαράσταση του γεγονότος. Έξι άνδρες μπαίνουν κάτω από ένα ομοίωμα καμήλας και κουνώντας κουδούνια και τραγουδώντας βαδίζουν ρυθμικά. Την επομένη ημέρα, τ’ Άι Γιαννιού, στήνεται ο Γάμος της Μανιώς, δηλαδή της κοπέλας που απελευθερώθηκε, και αναπαριστάται ο γάμος της, με παραδοσιακή μουσική, όπου κυριαρχούν οι ζουρνάδες και τα νταούλια.

Βιογραφία
Την επομένη ημέρα των Θεοφανίων καθιερώθηκε να εορτάζουμε, τη μνήμη του πανίερου προφήτη Ιωάννη Προδρόμου. Ο Ιωάννης ήταν γιος του ιερέα Ζαχαρία και της Ελισάβετ. Μέχρι τα τριάντα του χρόνια, ζει ασκητική ζωή στην έρημο της Ιουδαίας, αφιερωμένη ολοκληρωτικά στην προσευχή, τη μελέτη και την πνευματική και ηθική τελειοποίηση. Το ρούχο του ήταν από τρίχες καμήλας, στη μέση του είχε δερμάτινη ζώνη και την τροφή του αποτελούσαν ακρίδες και άγριο μέλι. Με μορφή ηλιοκαμένη, σοβαρός, αξιοπρεπής και δυναμικός, ο Ιωάννης φανέρωνε αμέσως φυσιογνωμία έκτακτη και υπέροχη. Είχε όλα τα προσόντα μεγάλου και επιβλητικού κήρυκα του θείου λόγου. Έτσι, με μεγάλη χάρη κήρυττε «τα πλήθη». Κατακεραύνωνε και χτυπούσε σκληρά τη φαρισαϊκή αλαζονική έπαρση, που κάτω από το εξωτερικό ένδυμα της ψευτοαγιότητας έκρυβε τις πιο αηδιαστικές πληγές ψυχικής σκληρότητας και ακαθαρσίας. Γενικά, η διδασκαλία του συνοψίζεται στη χαρακτηριστική φράση του: «Μετανοείτε· ήγγικε γαρ ή βασιλεία των ουρανών», προετοιμάζοντας, έτσι, το δρόμο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για το σωτήριο έργο Του. Όταν ο Χριστός άρχισε τη δημόσια δράση του, ο κόσμος άφηνε σιγά-σιγά τον Ιωάννη και ακολουθούσε Αυτόν. Η αντιστροφή αύτη, βέβαια, θα προκαλούσε μεγάλη πίκρα και θα γεννούσε αγκάθια ζήλειας και φθόνου σ' έναν, εκτός χριστιανικού πνεύματος, διδάσκαλο ή φιλόσοφο. Αντίθετα, στον Ιωάννη προκάλεσε μεγάλη χαρά και ευφροσύνη. Η γιορτή αυτή του Ιωάννου του Προδρόμου, για τον όποιο ο Κύριος είπε ότι κανείς άνθρωπος δε στάθηκε μεγαλύτερος του, καθιερώθηκε τον 5ο μ.Χ. αιώνα.

Επίσης, σήμερα εορτάζουμε και το γεγονός της μεταφοράς στην Κωνσταντινούπολη της τιμίας Χειρός του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, που έγινε κατά τον ακόλουθο τρόπο: Όταν ο Ευαγγελιστής Λουκάς πήγε στην πόλη Σεβαστή, όπου τάφηκε ο Πρόδρομος, παρέλαβε από τον τάφο του το δεξί του χέρι, το μετέφερε στην Αντιόχεια, όπου χάριτι Θεού επιτελούσε πολλά θαύματα. Από την Αντιόχεια, το Ιερό χέρι, μετακομίστηκε στην Κωνσταντινούπολη το 957, από τον διάκονο Ιώβ. Εκεί ο φιλόχριστος αυτοκράτορας, αφού την ασπάστηκε με πολύ σεβασμό, την τοποθέτησε στα βασιλικά ανάκτορα. Η σύναξη των πιστών, σε ανάμνηση του γεγονότος της μετακομιδής της τιμίας Χείρας του Προδρόμου στην Κωνσταντινούπολη, ετελείτο στην περιοχή του Φορακίου (ή Σφωρακίου).

Επίσης, σήμερα εορτάζουμε και το Θαύμα του Προδρόμου στη Χίο κατά των Αγαρηνών.

Ἀπολυτίκιον  (Κατέβασμα)
Ἦχος β’.
Μνήμη δικαίου μετ᾽ ἐγκωμίων· σοί δέ ἀρκέσει ἡ μαρτυρία τοῦ Κυρίου Πρόδρομε· ἀνεδείχθης γάρ ὄντως καί Προφητῶν σεβασμιώτερος, ὅτι καί ἐν ῥείθροις βαπτίσαι κατηξιώθης τόν κηρυττόμενον· ὅθεν τῆς ἀληθείας ὑπεραθλήσας, χαίρων εὐηγγελίσω καί τοῖς ἐν ᾅδῃ, Θεόν φανερωθέντα ἐν σαρκί, τόν αἴροντα τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, καί παρέχοντα ἡμῖν τό μέγα ἔλεος.

Κοντάκιον
Ἦχος πλάγιος β’.
Τήν σωματικήν σου παρουσίαν δεδοικώς ὁ Ἰορδάνης, φόβῳ ἀπεστρέφετο· τήν προφητικήν δέ λειτουργίαν ἐκπληρῶν ὁ Ἰωάννης, τρόμῳ ὑπεστέλλετο· τῶν Ἀγγέλων αἱ τάξεις ἐξεπλήττοντο, ὁρῶσαί σε ἐν ῥείθροις σαρκί βαπτιζόμενον· καί πάντες οἱ ἐν τῷ σκότει κατηυγάζοντο, ἀνυμνοῦντες σέ τόν φανέντα, καί φωτίσαντα τά πάντα.

Μεγαλυνάριον
Χειρί σου βαπτίσας, ὦ Βαπτιστά, τὸν διὰ θαλάσσης, ἀγαγόντα τὸν Ἰσραήλ, Προφητῶν ἁπάντων, ὑπέρτερος ἐδείχθης· διὸ ἀνευφημοῦμεν τὴν θείαν χάριν σου.





Οπτικοακουστικό Υλικό

media
Ακούστε το απολυτίκιο!




Αγιογραφίες / Φωτογραφίες

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Αγγελική Τσέλιου© (diaxeirosaggelikistseliou. blogspot.com)
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Αγγελική Τσέλιου© (diaxeirosaggelikistseliou. blogspot.com)

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Χρωστήρας© (xrostiras.blogspot.com)
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Χρωστήρας© (xrostiras.blogspot.com)

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής

Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος από το ψηφιδωτό της «Δέησης» - 12ος αι. μ.Χ. - Αγία Σοφία, Κωνσταντινούπολη
Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος από το ψηφιδωτό της «Δέησης» - 12ος αι. μ.Χ. - Αγία Σοφία, Κωνσταντινούπολη

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Γεωργία Δαμικούκα© (www.tempera.gr)
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Γεωργία Δαμικούκα© (www.tempera.gr)

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Xείρ Κωνσταντίνου Κουτούμπα
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Xείρ Κωνσταντίνου Κουτούμπα

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Ησυχαστήριο «Παναγία των Βρυούλων»
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Ησυχαστήριο «Παναγία των Βρυούλων»

Κτητορική Εικόνα του Τιμίου Προδρόμου της ομώνυμης Μονής Μέσα Ποταμού (Κύπρος)
Κτητορική Εικόνα του Τιμίου Προδρόμου της ομώνυμης Μονής Μέσα Ποταμού (Κύπρος)

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Λυδία Γουριώτη© (lydiagourioti-iconography.blogspot.com)
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Λυδία Γουριώτη© (lydiagourioti-iconography.blogspot.com)

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Αντρέι Ρουμπλιόβ, 1408 μ.Χ.
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Αντρέι Ρουμπλιόβ, 1408 μ.Χ.

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Σταύρος Τωνας© (ctonas-agiografies.blogspot.com)
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Σταύρος Τωνας© (ctonas-agiografies.blogspot.com)

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - 16ος και 18ος αι. μ.Χ. (επιζωγραφίσεις) - Πρωτάτο, Άγιον Όρος
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - 16ος και 18ος αι. μ.Χ. (επιζωγραφίσεις) - Πρωτάτο, Άγιον Όρος

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - α' πρώτη εικοσαετία 19ου αι. μ.Χ. - Σκήτη των Iβήρων, Άγιον Όρος
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - α' πρώτη εικοσαετία 19ου αι. μ.Χ. - Σκήτη των Iβήρων, Άγιον Όρος

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - 1542 μ.Χ. - Πρωτάτο, Άγιον Όρος - Kρητική σχολή
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - 1542 μ.Χ. - Πρωτάτο, Άγιον Όρος - Kρητική σχολή

Άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος και σκηνές του βίου του - 1696 μ.Χ. (Xείρ Θεοδώρου) - Mονή Δοχειαρίου, Άγιον Όρος
Άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος και σκηνές του βίου του - 1696 μ.Χ. (Xείρ Θεοδώρου) - Mονή Δοχειαρίου, Άγιον Όρος

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - γ' τέταρτο 14ου αι. μ.Χ. - Mονή Παντοκράτορος, Άγιον Όρος
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - γ' τέταρτο 14ου αι. μ.Χ. - Mονή Παντοκράτορος, Άγιον Όρος

Άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος
και Παναγία βρεφοκρατούσα - γ' τέταρτο 14ου αι. μ.Χ. - Mονή Παντοκράτορος, Άγιον Όρος
Άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος και Παναγία βρεφοκρατούσα - γ' τέταρτο 14ου αι. μ.Χ. - Mονή Παντοκράτορος, Άγιον Όρος

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - 1747 μ.Χ. - Mονή Ξηροποτάμου, Άγιον Όρος
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - 1747 μ.Χ. - Mονή Ξηροποτάμου, Άγιον Όρος

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - 1542 μ.Χ. (Kρητική σχολή. Eυφρόσυνος) - Mονή Διονυσίου, Άγιον Όρος
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - 1542 μ.Χ. (Kρητική σχολή. Eυφρόσυνος) - Mονή Διονυσίου, Άγιον Όρος

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - γ' τέταρτο 14ου αι. μ.Χ. - Mονή Bατοπαιδίου, Άγιον Όρος
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - γ' τέταρτο 14ου αι. μ.Χ. - Mονή Bατοπαιδίου, Άγιον Όρος

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - 16ος αι. μ.Χ. - Mονή Διονυσίου, Άγιον Όρος
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - 16ος αι. μ.Χ. - Mονή Διονυσίου, Άγιον Όρος

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - www.zografiki.com©
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - www.zografiki.com©

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Ι. Ν. Οσίων Παρθενίου και Ευμενίου των εν Κουδουμά, δια χειρός Παναγιώτη Μόσχου (2006 μ.Χ.)
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Ι. Ν. Οσίων Παρθενίου και Ευμενίου των εν Κουδουμά, δια χειρός Παναγιώτη Μόσχου (2006 μ.Χ.)

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Μέσο 11 αιώνα μ.Χ. - Μονή Παμμακαρίστου - Στο ειλητάριο υπάρχει η επιγραφή: «ΙΔΕ Ο ΑΜΝΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ Ο ΑΙΡΩΝ ΤΗΝ ΑΜΑΡΤΙΑΝ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ»
Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής - Μέσο 11 αιώνα μ.Χ. - Μονή Παμμακαρίστου - Στο ειλητάριο υπάρχει η επιγραφή: «ΙΔΕ Ο ΑΜΝΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ Ο ΑΙΡΩΝ ΤΗΝ ΑΜΑΡΤΙΑΝ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ»

Άγιος Iωάννης o Πρόδρομος και άγιος Nικόλαος - α' τέταρτο του 17ου αι. μΧ. - Σκήτη Aγίας Άννας, Άγιον Όρος
Άγιος Iωάννης o Πρόδρομος και άγιος Nικόλαος - α' τέταρτο του 17ου αι. μΧ. - Σκήτη Aγίας Άννας, Άγιον Όρος

O κτήτωρ της Mονής Διονυσίου Aλέξιος Γ' Kομνηνός και ο προστάτης αυτής Iωάννης ο Πρόδρομος - γύρω στα 1375 μ.Χ. - Mονή Διονυσίου, Άγιον Όρος
O κτήτωρ της Mονής Διονυσίου Aλέξιος Γ' Kομνηνός και ο προστάτης αυτής Iωάννης ο Πρόδρομος - γύρω στα 1375 μ.Χ. - Mονή Διονυσίου, Άγιον Όρος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου