Προσγείωση στη σκληρή πραγματικότητα...!!!

Του Βασιλη Nεδου
===========

Ο κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου, το πρωί της περασμένης Δευτέρας, ήταν ο πρώτος υπουργός της κυβέρνησης, ο οποίος ήλθε αντιμέτωπος με τη σκληρή πραγματικότητα, προσωποποιημένη στον επικεφαλής του Eurogroup κ. Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ. Ο υπουργός Οικονομικών, είναι κεντρικό πρόσωπο στην κυβέρνηση του κ. Γιώργου Παπανδρέου, του πρώτου πρωθυπουργού της Μεταπολίτευσης με τόσο περιορισμένο πολιτικό χρόνο και τόσα συγκεντρωμένα ανοιχτά θέματα. Η πρωθυπουργία του κ. Παπανδρέου έτυχε σε μια εποχή κατά την οποία η κοινωνία και η αγορά βρίσκονται σε δίνη κρίσης, με τα κλασικά εργαλεία διαχείρισης είτε ανεπαρκή είτε υπό κατάρρευση. Και δεν είναι μόνο η οικονομία. Το φάσμα της ανεργίας απλώνεται απειλητικό, σείοντας τα θεμέλια της κοινωνικής συνοχής. Πυλώνες της συνοχής αυτής, όπως η Υγεία, η Ασφάλιση και η Παιδεία είναι κι αυτοί πληγωμένοι. Ολα τα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής είναι ανοιχτά. Επίσης, η ασφάλεια και η ανασύσταση των Σωμάτων Ασφαλείας, ώστε να είναι σύγχρονα εργαλεία ενός κράτους δικαίου και αντιμετώπισης απειλών, είναι καθήκοντα πολυσύνθετα τα οποία προϋποθέτουν συγκρούσεις, ακόμη και για τον έμπειρο υπουργό Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη.

Επανασύσταση του κράτους και διαφάνεια

Η διαφάνεια στον δημόσιο τομέα είναι το πρώτο πρόβλημα, με το οποίο επέλεξε να αναμετρηθεί ο πρωθυπουργός. Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, με πρώτα βήματα την προκήρυξη θέσεων των γενικών και ειδικών γραμματέων σε περιφέρειες και υπουργεία και τη δημόσια διαβούλευση για τα κρατικά οχήματα, είναι προϋπόθεση για τον κ. Παπανδρέου. Ωστόσο, δεν είναι ούτε εύκολη, ούτε αυτονόητη η επιτυχία της, καθώς ήδη από τις πρώτες ημέρες οι αντιδράσεις σε ενδοκομματικό –χαμηλό– επίπεδο υπήρξαν έντονες. Θεωρείται βέβαιο ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα είναι έτοιμο το πλαίσιο για την ανοιχτή προκήρυξη όλων των προμηθειών του Δημοσίου μέσω των νέων τεχνολογιών. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η διακήρυξη του πρωθυπουργού για αναδιάρθρωση των μηχανισμών του κράτους. Εξέχουσα θέση στη λίστα έχει η Υπηρεσία Ειδικών Ελέγχων.

Οικονομία

Η αξιοπιστία της Ελλάδας σε διεθνές επίπεδο βρίσκεται στο κατώτατο όριο. Ο οίκος Fitch υποβάθμισε μια κατηγορία την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, με κύρια αιτιολογία την εκτίναξη του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 12,5%. Ο κ. Παπακωνσταντίνου πρέπει να πείσει τους –πλέον ανοιχτά– εχθρικούς αξιωματούχους της Ε.Ε. για την παραχώρηση επαρκούς προθεσμίας μείωσης του ελλείμματος. Στις Βρυξέλλες διαφωνούν και με το προεκλογικά εξαγγελθέν πακέτο στήριξης ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ανελαστικό είναι και το τεράστιο δημόσιο χρέος το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ανήλθε για το 2008 στο 99,8% του ΑΕΠ. Υπολογίζεται ότι το 2009 θα ξεπεράσει το 110%. Ακόμη και το ύψος της φοροδιαφυγής (η Τράπεζα της Ελλάδος το τοποθετεί μεταξύ 13 και 35 δισεκατομμυρίων ευρώ) είναι δύσκολο να υπολογισθεί. Αυτό συμβαίνει, μεταξύ άλλων, και λόγω της σχεδόν ολοκληρωτικής διάλυσης των φοροεισπρακτικών και ελεγκτικών μηχανισμών.

Δικαιοσύνη και διαφθορά

Προεκλογικά το ΠΑΣΟΚ εξήγγειλε πρωτοβουλίες για τη διαλεύκανση σοβαρών εκκρεμών υποθέσεων, με προεξάρχουσες τη Siemens και το Βατοπέδι. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Γιώργος Πεταλωτής έχει ήδη ανακοινώσει επισήμως ότι θα συσταθεί εκ νέου εξεταστική επιτροπή τουλάχιστον για τη Siemens. Οσον αφορά την υπόθεση των ανταλλαγών εκτάσεων μεταξύ Δημοσίου και μονής Βατοπεδίου, αναζητούνται τρόποι ώστε το κράτος να διεκδικήσει όσα του ανήκουν. Στην κυβέρνηση γνωρίζουν ότι η διαφθορά δεν αντιμετωπίζεται ούτε με αγαθές προθέσεις, ούτε με χρονοβόρες κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Ουσιαστικό βήμα θεωρείται η ουσιαστική επανενεργοποίηση των Ανεξάρτητων Αρχών, ώστε να ανταποκρίνονται στο πραγματικό έργο τους, το οποίο είναι ο έλεγχος του κράτους και όχι η απλή συναίνεση στην επικύρωση των κυβερνητικών αποφάσεων.

Παιδεία

Το πρώτο πρόβλημα που έχει στα χέρια της η υπουργός Παιδείας κ. Αννα Διαμαντοπούλου αλλά και ο «ταμίας» της κυβέρνησης κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου είναι η εξεύρεση ενός δισεκατομμυρίου ευρώ για δαπάνες. Εως τότε βέβαια υπάρχουν πιο πιεστικές ανάγκες. Κατ’ αρχήν η εξεύρεση λύσης για τα κολέγια. Η προηγούμενη κυβέρνηση, λίγο πριν από την πτώση της, ενέκρινε τη λειτουργία 33 κολεγίων, και αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, η κ. Διαμαντοπούλου ανέστειλε την ισχύ της απόφασης. Για να προχωρήσει η αδειοδότηση, πρέπει πρώτα να συσταθεί εκ νέου επιτροπή αξιολόγησης, η οποία θα κρίνει νομότυπα ποια κολέγια μπορούν να αναγνωριστούν και ποια όχι. Σημαντική εκκρεμότητα είναι επίσης η άμεση εξεύρεση λύσεων για τις κτιριακές υποδομές σχολείων και πανεπιστημίων.

Εξωτερική πολιτική

Ο πρωθυπουργός είναι αποφασισμένος να παρακολουθήσει στενά τις εξελίξεις στα τρία κομβικά ζητήματα: τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό και το Σκοπιανό. Και για τα τρία θέματα της εξωτερικής πολιτικής υπάρχει ως ορατό σημείο ο Δεκέμβριος. Στο συμβούλιο Κορυφής θα συζητηθούν η πρόοδος της Τουρκίας και αν πρέπει να δοθεί ημερομηνία έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Οσον αφορά τα Σκόπια, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών κ. Δημήτρης Δρούτσας έχει κάνει λόγο για «εθνική κόκκινη γραμμή», προεξοφλώντας ουσιαστικά βέτο, εφόσον δεν επιλυθεί η διαφορά της ονομασίας. Οσον αφορά την Τουρκία, ο κ. Παπανδρέου θα είναι σε διαρκή επαφή με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Δημήτρη Χριστόφια, ενόψει του Δεκεμβρίου.

Ασφαλιστικό και Υγεία

Το πρόβλημα του ασφαλιστικού έχει μια σταθερή παράμετρο, απαράλλαχτη ανεξαρτήτως κυβέρνησης. Ο ελληνικός πληθυσμός γηράσκει, οι συνταξιούχοι πληθαίνουν και η αναλογία των εργαζομένων προς αυτούς είναι χαμηλή. Αυτά βέβαια είναι προβλήματα στρατηγικής. Υπάρχουν και πιο επείγοντα, όπως η καταβολή συντάξεων σε μεγάλα Ταμεία, μέχρι το τέλος του έτους. Μόνο για το ΙΚΑ και τον Οργανισμό Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελμάτων (ΟΑΕΕ) θα χρειαστούν 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ για να λάβουν τη σύνταξή τους χιλιάδες δικαιούχοι. Παράλληλα, η κατάσταση του Δημοσίου Συστήματος Υγείας είναι δραματική. Σύμφωνα με τις πρώτες επίσημες ανακοινώσεις μόνο τα χρέη των νοσοκομείων ανέρχονται στα 6,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Ορισμένες πηγές υπολογίζουν ότι τα πραγματικά χρέη ίσως και να ξεπερνούν τα οκτώ δισεκατομμύρια. Η ηγεσία του υπουργείου Υγείας θα πρέπει επίσης να βρει και το κονδύλι το οποίο απαιτείται για την πρόσληψη 3.000 νοσηλευτών για το 2010.

Ανεργία

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το ποσοστό ανεργίας για τον περασμένο Ιούλιο ήταν 9,6%. Αυτό σημαίνει ότι σε ένα χρόνο οι άνεργοι αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 100.000 άτομα. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η αύξηση αυτή είναι σχεδόν τρεις μονάδες υψηλότερη σε σύγκριση με τον δείκτη του Ιουλίου του 2008, παρότι συνέβη εν μέσω τουριστικής περιόδου οπότε είθισται τα ποσοστά απασχόλησης να αυξάνονται. Η ΓΣΕΕ επιμένει ότι η πραγματική ανεργία αγγίζει το 15%. Σε κάθε περίπτωση η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος δεν είναι φορέας απαισιοδοξίας δίχως λόγο. Στην κυβέρνηση ανησυχούν –παρότι επιμένουν για την ορθότητα της απόφασης– ότι η κατάργηση των stage (ο υπουργός Εργασίας τα υπολογίζει σε 23.000) θα δημιουργήσει περαιτέρω πίεση σε μια ούτως ή άλλως διστακτική αγορά.

Ασφάλεια

Η αποπομπή του αρχηγού της ΕΛ.ΑΣ. κ. Βασίλη Τσιατούρα αποτελεί το πρώτο βήμα της στρατηγικής μηδενικής ανοχής προς κάθε κατεύθυνση, την οποία προωθεί ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχάλης Χρυσοχοΐδης. Ωστόσο, εκτός από αλλαγές στα πρόσωπα, οι οποίες προεξοφλούνται, τα Σώματα Ασφαλείας για να εκσυγχρονισθούν θέλουν βαθύτερες τομές, ώστε να κατορθώσουν να αντιμετωπίσουν –μεταξύ άλλων– και την τρομοκρατία. Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Λιμενικό, ένα Σώμα το οποίο ακόμη και σήμερα λειτουργεί ως στρατιωτικός οργανισμός. Το τεστ για τον κ. Χρυσοχοΐδη δεν αργεί. Υπάρχει, σε ένα μήνα, ένα «καυτό», όπως το χαρακτηρίζουν αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ., εικοσαήμερο. Η περίοδος αυτή ξεκινά στις 16 Νοεμβρίου και φθάνει μέχρι και τις 6 Δεκεμβρίου, οπότε συμπληρώνεται ένας χρόνος από τη δολοφονία του μαθητή Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου.